Sporen van Groningens Ontzet in 1672

De sporen van Groningens Ontzet zijn nog altijd te vinden in de binnenstad van Groningen. In samenwerking met De Verhalen van Groningen nemen we u mee terug naar 1672, langs historische plekken en wetenswaardigheden.

Mini-expositie

Op het bordes van het Stadhuis op de Grote Markt vindt u tijdens Groningens Ontzet een mini-expositie die het verhaal van Groningens Ontzet vertelt. Dit is het startpunt voor een ontdekkingstocht langs de sporen die zijn over gebleven van Groningens Ontzet in 1672:

1. Groote Griet - Grote Markt 36/39

Als de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden in 1672 door de Fransen, Engelsen en de bisschoppen van Keulen en Münster wordt aangevallen, heerst er grote paniek in het land. Bernhard von Galen, de bisschop van Münster, wil graag Groningen inlijven. Maar Carel Rabenhaupt, de aanvoerder van de Groningers, bereidt zich in 1672 goed voor op de komst. Hij laat zeker twintig zware kanonnen, waaronder de befaamde Groote Griet, in stelling brengen. Op de plek waar het beroemde kanon stond aan de zuidkant van de Grote Markt, zit nu het gelijknamige café.

2. Oude Herepoort - hoek Herestraat/Zuiderdiep

Alleen kanonnen waren niet genoeg om je te verdedigen tegen het leger van de bisschop van Münster. Gelukkig telde Groningen toen nog meerdere stadspoorten en vestingwallen, waardoor je niet zomaar de stad binnen kwam. De Heerepoort was één van die oorspronkelijke stadspoorten en speelde een cruciale rol bij de verdediging in 1672. Aan het begin van de Herestraat, op de kruising met het Zuiderdiep, kunt u nog steeds de fundering van de poort zien liggen.

3. Café Roezemoes - Zuiderdiep 15

Ondertussen regent het bijna een maand lang onophoudelijk kanonskogels, keien en brandbommen op de stad. Ze komen tot ver in het zuiden van het centrum. Een kanonskogel uit het kamp van Bernhard von Galen, ook wel Bommen Berend genoemd door zijn tactiek, is terug te vinden in de gevel van dit café aan het Zuiderdiep.

4. Bistro Bommen Berend - Oude Ebbingestraat 17

Een andere kanonskogel kunt u vinden op de toog van deze toepasselijk genaamde bistro.

5. Buste Rabenhaupt - Grote Markt 1

Bommen Berend had de onverzettelijkheid van de Groningers zwaar onderschat. Ondanks de vele verwoeste huizen en branden geven ze zich niet over. Het slechte weer en ziekte in het kamp van de aanvallers zijn de laatste druppel. Op 28 augustus vertrekt de bisschop van Münster en is Groningen ontzet. De held van Groningens Ontzet heeft zijn eigen monument gekregen in de binnenstad. Aan de noordzijde van het Stadhuis vindt u een buste van de 70-jarige edelman uit Bohemen die onze stad heeft gered van Bommen Berend.

6. Stadhuis - Grote Markt 1

Sinds die 28ste augustus wordt nog elk jaar de overwinning van de Groningers gevierd, met tal van activiteiten. De bekende Groningse schilder Otto Eerelman voltooide in 1920 zijn meesterwerk De Paardenkeuring op de Grote Markt op de 28ste Augustus dat hij in opdracht van de gemeente Groningen had gemaakt. Een typisch Gronings tafereel waarin we zien hoe de Groningers het Ontzet vierden aan het begin van de vorige eeuw. Het hangt nog altijd in het Stadhuis.

De Paardenkeuring op de Grote Markt op de 28ste augustus van Otto Eerelman De Paardenkeuring op de Grote Markt op de 28ste augustus van Otto Eerelman